Page content

Estland: Lahemaa National Park, Estlands Make-Over In Een Notendop

Gepubliceerd in: Baltische wijzer, oktober 2010

Lahemaa Estlands make-overMijn laatste ochtend in het Lahemaa National Park loopt wat anders dan gepland. In plaats van in de bus van Palmse naar Rakvere zit ik in Lahemaa’s moderne Visitor Center aan de koffie. Maire Vendt, werkzaam in het bezoekerscentrum, vangt me op alsof dat een vanzelfsprekende zaak is: “De bus rijdt nu eenmaal wat minder op vrijdag.”

Maire, een wat alternatieve veertiger, met grijzend halflang haar, serveert homemade bosbessentaart die goed bij haar zomerse bloemetjesjurk past. Ze verontschuldigt zich dat hij niet in de houtoven is gebakken. “Dan zou hij nog lekkerder zijn geweest.” “Houtoven?” Nieuwsgierig vraag ik door.

Finland

De verhalen over zelfredzaamheid en het vroegere Lahemaa komen snel los. Sinds haar trouwen woont Maire in dit kustgebied, dat in de communistische tijd tot een streng bewaakte militaire zone behoorde en vrijwel alleen voor de lokale bevolking toegankelijk was. Haar man diende in het Sovjetleger, maar geld hadden ze nauwelijks. “Alles wat we aan voedsel in de hand hadden, ging direct de mond in.” Maire gebaart haar lege hand naar de mond, terwijl ik van haar taart smul. “En dat voedsel moest dan ook nog uit de eigen achtertuin komen. Van de aardappelstrook, koe, kip of varken. Of uit het bos.” De vissersgemeenschappen in de dorpen langs de kust waren kapotgemaakt, een groot deel van de bevolking die goed zaken deed met Finland was naar Siberië afgevoerd, de landgoederen van Duitse en Zweedse landheren werden onteigend, hun huizen voor hogere idealen bestemd of verwaarloosd. “We leefden enorm geïsoleerd, dat is nog steeds een beetje zo – kijk maar naar de bustijden – maar dat is niets vergeleken met toen.”

Käsmu

Weinig in Estland is nog te vergelijken met toen. Wat moet hier de laatste decennia enorm hard gewerkt zijn, is de gedachte die continu bij me opkomt. Het verschil tussen de werelden waarin Maire’s oudste en jongste kinderen opgroeiden, is onwaarschijnlijk. “Van schrijnende armoede is geen sprake meer. De noodzaak om dieren te houden is weg. Mijn jongste zoon weet nog maar net dat melk van koeien komt. Hij is nu op vakantie in Amerika”, lacht Maire.
Ook het park onderging een total make-over. Tal van uitstekende trails voeren langs alle markante natuur- en cultuurplekken te midden van eindeloze naaldbossen. Klassieke landhuizen met idyllische gastenverblijven en tearooms zoals die van Palmse Möis (mijn favoriete stek), de rietgedekte vissershuizen van Altja, zandstranden op het schiereiland Käsmu en overal stromen smeltwater. Met wat geluk – of ongeluk, afhankelijk van je perspectief – kruisen bevers en bruine beren je pad.

Loksa

Tussendoor is het goed toeven in volkse taveernes waar vrouwen in traditionele dracht de lokale pot serveren. De Esten zelf weten al dit moois gelukkig weer te vinden, afgaand op hun kleurige houten vakantiehuizen hier, en de Finse overburen eveneens. Het aantal West-Europese toeristen dat in het Lahemaa National Park langskomt, is evenwel beperkt. Onbegrijpelijk, vind ik. “Ironisch is dat Lahemaa’s natuur juist door de Sovjetbezetting uitzonderlijk goed geconserveerd bleef,” vult Maire nog aan terwijl ze op een plattegrond wijst. “Hier heb je Loksa, dat is nog altijd een Russische enclave.”

Tallinn

Maar natuurlijk droegen niet alleen antihelden bij aan Lahemaa’s unieke karakter. Maire vertelt liever over helden uit de Estse folklore. Zoals de stoere reus Kalevipoeg, die de baaien van Lahemaa Park eigenhandig met de beroemde zwerfkeien vulde. “Snap je waarom ik niet uit Lahemaa weg wil?” vraagt Maire wanneer ik tegen het middaguur alsnog vertrek. “Tallinn is een magnifieke sprookjesstad maar hier vind je rust. En tegenwoordig ook alle gemakken.” Nooit eerder ervoer ik een natuurlijke hotspot met zo’n impact. Wie Lahemaa National Park doet, leert alles over Estlands dramatische geschiedenis én zijn futuristische wending.

© 2010, Mariëtte van Beek

    Comment Section

    0 reacties op “Estland: Lahemaa National Park, Estlands Make-Over In Een Notendop

    Plaats een reactie


    *