Page content

Estland: Er Was Eens…Het Sprookje Van Tallinn

Eerder gepubliceerd in: Op lemen voeten 2011-2

Estland: Er was eens...het sprookje van TallinnEen echte stadswandeling is op het toeristenbureau van Estlands hoofdstad niet verkrijgbaar. Wel een plattegrond met nummertjes voor de belangrijkste bezienswaardigheden. Loop de nummers af, luidt het simpele advies. Wonderlijk, maar het werkt. Net als bij de kleurplaten van vroeger waarop je eerst puntjes moest verbinden.

Langzaamaan ontstaat een sprookjesachtige voorstelling, met kasteelmuren en torens die doen denken aan het decor van koning Arthurfilms. Dit idyllische Unesco-plaatje is terecht Europa’s culturele hoofdstad 2011.

Selfmade wandeling

De selfmade tocht begint op de zonnige Raekoja plats, het kloppende hart van de oude binnenstad. De toren van het gotische gemeentehuis midden op het plein oogt als een minaret en dat klopt. Zijn inspiratie haalde de architect uit het oosten. Maar verder riekt hier echt alles naar de westerse Middeleeuwen.

In tavernes rond het gemeentehuis is de bediening gehuld in de lokale dracht van tijden her. Kroezen met wijn worden met krachtige hand op tafel gezet. Duivelse verleidingen alom. Is het toeval dat de traditionele raeapteek direct aan de overzijde ligt? Met volop tegengif: strengen kruiden aan het plafond en potten met vage elixers op de houten schappen.

Van gaper naar vergapers: de Katariina Käik, links van het gildehuis van Sinte Catharina, is een passage met een hoog oh- en ah-gehalte. Kinderhoofdjes en stenen bogen tussen vakwerkhuizen leiden naar de stadsmuur van Tallinn, cafés en restaurantjes zijn bevallig ingevoegd. Opvallend zijn de grafstenen aan een muur links.

Allemaal behoren ze toe aan genoten van de Broederschap van de Blackheads waarbij vooral buitenlandse kooplieden aangesloten waren. Talloze Nederlandse en Vlaamse namen zijn van de stenen af te lezen. Grappig dat deze kaaskoppen in het buitenland voor zwartkoppen doorgingen.

Suppoost als attractie

Een hedendaagse migrant heeft zich onderaan de muur genesteld; de rode lampions van zijn Chinese restaurant zijn bakens naar het Dominicanenklooster. Met één stap op de binnenplaats maakt de bezoeker een reis terug in de tijd.

Donker steen en vakwerk, de geur van brandend hout en een museum met donkere gangen vol steensnijwerk en boeken waarin de suppoost de grootste attractie is. De dubbelganger van Dickens Ebenezer Scrooge, met grijze uitstaande haren boven een oud krom lichaam. Druk gebarend somt hij de enige vier Nederlandse woorden op die hij kent: kaas, tulpen, garnalen en klompen.

Snel door voordat het te knus wordt. Voorbij het stadsmuseum is Tallinns oudste café annex patisserie Maiasmokk een goed excuus om een koffie met kook te scoren. De Heilige Geestkerk met zijn wonderschone houten klok en de Grote Gildehal liggen hier om de hoek.

Eenmaal weer op pad is de eerste hotspot het gildehuis van de Zwartkoppen. Met het houten hoofd van hun zwarte patroon Sint Mauritius boven de deur en een gedenksteen in de renaissancegevel: Helf Godt allezeidt, Godt ist mein Hulf.

KGB niet op de wandelroute

Bizar is daarna het aanzien van het voormalige KGB-hoofdkwartier tussen de Pikk- en Pagasistraat. Niet zo bijzonder, een groot stenen gebouw. ‘Je loopt er zo voorbij als je van niets weet’, aldus een oudere passant die te hulp schiet zodra er een blik op de kaart geworpen wordt.

‘Vroeger zeiden we hier in Tallinn dat het het beste uitzicht van de stad bood. Wie er terecht kwam, had immers zicht op Siberië?’ En, wijzend naar de St. Olavkerk verderop: ‘De torenspits diende toen ook als observatietoren. Zelfs vanuit godshuizen werden we begluurd.’

Het is volstrekt onvoorstelbaar wat mensen hier doorgemaakt hebben. Heeft de KGB daarom geen cijfer op de wandelroute? Een ramp van andere orde komt na het passeren van ‘dikke Margaret’ – de koosnaam van een fors uitgevallen muurtoren – aan het licht.

Een gebroken lijn van staal gedenkt de 852 slachtoffers van de ramp met de veerboot tussen Stockholm en Tallinn in 1994. Het monument ligt passend tegenover de haven waar schijnbaar nietsvermoedende passagiers en rollende koffers af en aan gaan.

Na een stuk groen over de muur wacht een ultiem tafereel. Kilometerslange puntgave stadsmuren met alsmaar verdedigingstorens. En niet zomaar torens: torens met oranje dakpannen hoedjes die de argeloze wandelaarster alleen uit sprookjes en films kent.

Bovendien geflankeerd met een magnifieke groenstrook, een parkachtige setting vol waterpartijen, eenden en recreërende Estlanders. Waarom stikt het hier niet van de toeristen? Onbegrijpelijk, maar wel lekker rustig. Stadspoorten slaan steeds opnieuw pittoreske doorkijkgaten in de muren. Echt opschieten met wandelen doet het zo niet.

Spectaculairste uitkijkpunt van Tallinn

Uiteindelijk komt toch de Hoge Hermansstoren in zicht. Hij markeert een flinke klim naar de bovenstad, het domein van het kasteel Toompea. Een roze geval waarin nu het Estse parlement zetelt. De nationale driekleur – blauw-zwart-wit – wappert er fier.

Op het grote voorplein zijn drommen toeristen op weg naar de Alexander Nevskykathedraal aan de overzijde. Een typisch Russisch-orthodoxe kerk vol sierlijke uien op de torens. Alsof ze door de lokale VVV zijn ingehuurd, staat een drietal gehoofddoekte vrouwtjes onderaan de trap te bedelen.

Menig toerist die wat kleingeld over heeft voor een foto van zo’n levende babushka. Wie handig knipt, heeft er nog een schaars geklede limonadeverkoopster op de fiets bij. Alles kan hier. Toch ook maar even een kaarsje opsteken bij een Maria-icoon binnen.

Voorbij de ingetogen Heilige Maagd Mariakathedraal met zijn talloze houten familiewapens ligt aan het einde van de Toom Rüütli-straat het spectaculairste uitkijkpunt van Tallinn. Vreemd genoeg staat het niet echt aangegeven op de stadskaart.

Boogschieten

Vanaf een pittoresk pleintje met terrassen en straatmuzikanten – type ‘Bridge over Troubled Water’ – is er zicht op het gemeentehuis (het beginpunt van de wandeling) de haven, en de muren met torens. Een heuse skyline met moderne gebouwen aan de andere kant zorgt voor een spannend contrast. De routenummers blijven gelukkig nog even door de oude stad voeren.

Naar de Deense koningstuin met weer een prachtstuk muur. Aan de binnenzijde bekwamen toeristen zich in boogschieten, aan de buitenzijde zitten ze op de hoge smalle balustrade aan een drankje en hapje. Beneden hen een tafereel dat het communisme overleefd heeft: een jonge en een oude vrouw die samen het plein aanvegen.

Via de dikke kanonstoren Kiek in de Kök wordt de afdaling terug naar de benedenstad ingezet. Via een puntstuk Venetiaanse wal en het moderne Vabaduse Valjakplein is de gang naar het Museum van de Bezetting. Opnieuw de neus op de feiten: Tallinn was bij tijden ook een wreed sprookje.

Praktische informatie

Hoe er te komen

Dagelijks vliegt de goedkope en betrouwbare Estonian Air (http://www.estonian-air.ee/, ook in het Engels beschikbaar) tussen Amsterdam en Tallinn heen en weer.

Accommodatie

Kijk op http://www.hostelsclub.com en http://www.hostelworld.com onder Estland/Tallinn voor goede hostels en hotels tegen relatief lage prijzen. Met beoordelingen door eerdere reizigers.

Wandelroute

De genummerde plattegrond van het Tallinn City Centre is gratis verkrijgbaar bij het toerismebureau aan de Niguliste, vlakbij de centrale Raekoja plats. Wie een goede reisgids heeft, kan aan de hand van de hierboven genoemde bezienswaardigheden ook zelfstandig de route lopen.

    Comment Section

    0 reacties op “Estland: Er Was Eens…Het Sprookje Van Tallinn

    Plaats een reactie


    *